Upala želučane sluzokože – Gastritis

28
12511

gastritisUpala želučane sluzokože, odnosno sluznice poznata je bolest pod imenom gastritis. To je obično upala sluznice na želucu izazvana povišenom želučanom kiselinom. Bolest se povezuje sa gorušicom, nadimanjem, bolovima prilikom unošenja hrane ili pri dužem neunošenju hrane u želudac.

Povećana želučana kiselina i jeste najčešći uzrok gastritisa, a za povećanje kiseline krivi su različiti faktori. Na prvom mjestu, krivac za povećanu želučanu kiselinu je stres. Nakon stresa dolaze iritirajući lijekovi, kao na primjer aspirin, kafetin, brufen i slični. Iritirajuća hrana može dovesti do povećanja želudačne kiseline, kao i alkohol, kava, gazirani sokovi, jako pržena hrana ‘roštilj’ i slično.

I na kraju, do povećanja želučane kiseline može doći i zbog infekcije sluznice bakterijom Helicobacter pillory i nekim drugim bakterijama poput E.coli ili Campilobacter.

Povišena želučana kiselina oštećuje sluznicu želuca te može prouzrokovati čir.

Gastritis može postojati i bez povišene želudačne kiseline. Takav gastritis je atrofičan i iz njega se može razviti maligno oboljenje. On dovodi do megaloblastne anemije jer onemogućava usvajanje vitamina B12 iz crijeva. U tom slučaju vitamin B12 nadoknađuje se injekcijama. To popravlja anemiju, ali ostaje uzrok atrofični gastritis, koga treba redovno kontrolirati zbog rizika od nastanka raka želuca.

Kod atrofičnog gastritisa, uslijed upale propadaju stanice želuca koje prave kiselinu, zato nema smetnji kao što je gorušica. Postoje nadimanje, mučnina, ali u odnosu na gastritis koji prati povišena želudačna kiselina, ovdje ima manje simptoma. Mjesta na kojima su propale ćelije želuca popunjavaju se nekim drugim ćelijama (crijevnim), kojima prirodno tu nije mjesto. One se mogu lakše pretvoriti u maligne zbog čega je važno da se jednom dijagnosticiran atrofični gastritis mora ozbiljno shvatiti i redovno kontrolirati.

Nedostatak simptoma ne smije biti razlog da se ne ide na kontrole. Važno je reći da zapaljenje želučane sluznice može biti akutno (naglo nastalo) i kronično (sa povišenom želudačnom kiselinom, ili bez nje atrofični gastritis). Akutni gastritisi imaju jasno izražene sve simptome i znakove: mučnina, povraćanje, bolovi pri uzimanju ili dužem neuzimanju hrane, nepodnošenje razne hrane. Oni nastaju naglo, najčešće posle uzimanja lijekova protiv bolova (ne steroidni anti inflamatorni lijekovi – aspirin, kafetin, brufen), neke hrane (mnogo alkohola, kave, gaziranih sokova) ili teškog stresa. U teškom stresu može nastati više čireva (ulkusa) odjednom, rasutih po cijeloj sluzokoži želuca. Bolovi mogu da liče na bol zbog ulaska želudačne kiseline u jednjak (GERB- gastro ezofagealna refluksna bolest) ili na bol pri srčanom udaru (infarktu srca). Isto tako, čovjek koji upravo doživljava srčani udar, može pogrešno protumačiti svoje bolove i pomisliti da ima napad gastritisa, bilo akutnog, bilo kroničnog koji je u pogoršanju.

Iste bolove koje daje akutni gastritis (i nekada srčani udar i GERB), daje kronični gastritis u pogoršanju. Samo što je kronični gastritis, sa svojim pogoršanjima, stanje koje je poznato pacijentu, i pacijent već zna koji faktori ga pogoršavaju a koji smiruju. Kronični gastritis sa kronično povišenom želudačnom kiselinom, nagriza sluzokožu želuca i vremenom može napraviti čir. Taj čir se dalje može komplicirati. Kronični gastritis, sa povišenom želudačnom kiselinom ili bez nje (atrofični gastritis), opasan je jer na terenu bilo kog višegodišnjeg Kroničnog zapaljenja, pa i zapaljenja želudačne sluzokože, može nastati rak. Zato su redovne kontrole obavezne.